اپیزیاتومی چیست؟ مزایا، معایب و نظر علمی درباره برش پرینه در زایمان طبیعی

اپیزیاتومی (Episiotomy) یک برش جراحی کنترل‌شده در ناحیه پرینه، یعنی فاصله بین واژن و مقعد است که معمولاً در مرحله دوم زایمان طبیعی انجام می‌شود. هدف از انجام اپیزیاتومی، تسهیل خروج نوزاد و کاهش احتمال پارگی‌های شدید پرینه عنوان می‌شود. این برش معمولاً با قیچی یا اسکالپل انجام شده و پس از زایمان بخیه می‌شود.

با وجود استفاده گسترده از این روش در گذشته، امروزه شواهد علمی جدید نگاه دقیق‌تری به مزایا و معایب اپیزیاتومی دارند و انجام آن را تنها در شرایط خاص توصیه می‌کنند.

مزایابرش پرینه (در شرایط خاص پزشکی)

کاهش خطر پارگی‌های شدید پرینه

در برخی زایمان‌ها، به‌ویژه زمانی که خطر پارگی‌های عمیق پرینه وجود دارد، اپیزیاتومی انتخابی ممکن است نسبت به پارگی‌های غیرقابل‌کنترل، آسیب کمتری ایجاد کند.

تسریع روند زایمان در شرایط اورژانسی

در مواردی که وضعیت جنین غیرطبیعی است یا ضربان قلب نوزاد نشان‌دهنده نیاز به تسریع زایمان باشد، اپیزیاتومی می‌تواند به کوتاه شدن زمان خروج نوزاد کمک کند.

کنترل بهتر مسیر خروج نوزاد

برش کنترل‌شده پرینه ممکن است در شرایط خاص، فضای بیشتری برای خروج سر نوزاد فراهم کرده و به تیم درمان امکان مدیریت بهتر زایمان را بدهد.

معایب و عوارض برش پرینه

درد و ناراحتی پس از زایمان

یکی از شایع‌ترین عوارض اپیزیاتومی، درد پرینه پس از زایمان است که ممکن است هفته‌ها ادامه داشته باشد و نسبت به زایمان بدون برش، شدیدتر باشد.

افزایش خطر خونریزی و عفونت

اپیزیاتومی می‌تواند با افزایش خونریزی، عفونت محل زخم و تشکیل هماتوم (تجمع خون در بافت) همراه باشد.

آسیب بافتی گسترده‌تر

مطالعات نشان می‌دهند که در برخی موارد، اپیزیاتومی باعث ایجاد برشی عمیق‌تر از پارگی طبیعی شده و نیاز به بخیه‌های بیشتر و دوره نقاهت طولانی‌تر دارد.

عوارض بلندمدت

شواهد علمی نشان می‌دهد که اپیزیاتومی نقشی در پیشگیری از بی‌اختیاری ادراری یا مدفوعی، بهبود عملکرد کف لگن یا عملکرد جنسی در بلندمدت ندارد. حتی در برخی زنان، درد هنگام رابطه جنسی در ماه‌های بعد از زایمان بیشتر گزارش شده است.

عوارض نادر اما جدی

نظر شواهد علمی درباره برش پرینه

اپیزیاتومی روتین

شواهد علمی قوی نشان می‌دهد که انجام روتین برش پرینه برای همه زایمان‌ها نه‌تنها مزیت قابل‌توجهی ندارد، بلکه ممکن است خطر عوارض را افزایش دهد.

اپیزیاتومی انتخابی

در مقابل، اپیزیاتومی زمانی که فقط در موارد ضروری پزشکی و به‌صورت انتخابی انجام شود، با عوارض کمتری همراه است و می‌تواند در شرایط خاص مفید باشد.

جمع‌بندی نهایی

اپیزیاتومی روشی است که در گذشته به‌طور گسترده برای پیشگیری از پارگی‌های شدید پرینه استفاده می‌شد، اما شواهد علمی جدید نشان می‌دهد که فواید آن در بسیاری از زایمان‌ها اثبات نشده است. به همین دلیل، امروزه بیشتر سازمان‌های بهداشتی توصیه می‌کنند برش پرینه تنها در صورت وجود اندیکاسیون پزشکی و نه به‌صورت روتین انجام شود.

مقالات و مرورهای معتبر درباره اپیزیاتومی

&#۱۲۸۲۷۹; Benefits and risks of episiotomy: a review of the English-language literature since 1980
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8545086/ PubMed

&#۱۲۸۲۷۹; Outcomes of Routine Episiotomy: A Systematic Review
https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/200799 JAMA Network

&#۱۲۸۲۷۹; Use of episiotomy: Cochrane Review – Selective versus Routine
https://www.cochrane.org/fa/evidence/CD000081_selective-versus-routine-use-episiotomy-vaginal-birth Cochrane

&#۱۲۸۲۷۹; Need for and consequences of episiotomy in vaginal birth: a critical approach
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0266613808000752 ScienceDirect