کلسترول

چربیهای کلسترول و تریگلیسیرید چربیهای کلسترول و تری گلیسیرید که در جریان خون شما گردش میکنند، دو شکل از لیپید یا چربی هستند که در آزمایش چک آپ سلامت اندازه گیری می شوند و هر دوی آنها برای زندگی انسان ضروری هستند اما میزان بالا تر از حد نیاز آنها منجر به ظهور بیماریهای خطرناک و حتی مرگ انسانها می شود. کلسترول برای ساخت و نگه داشتن قسمتهای اصلی سلولها مانند غشای سلول و همچنین ساخت چند هورمون اساسی از جمله استروژن، پروژسترون، ویتامین دی و استروئیدها بسیار مهم است. تری گلیسیرید نیز زنجیرهای از اسیدها هستند که بخش اعظمی از انرژی مورد نیاز برای عملکرد بافتهای بدن را تامین میکنند؛ بنابراین شما نمیتوانید بدون هیچ یک از این چربیها زندگی کنید. اما هنگامی که سطح کلسترول خون و یا تری گلیسیرید بیش از حد بالا میرود، خطر ابتلا به حمله قلبی، سکته مغزی، بیماریهای عروق محیطی و ... به میزان چشمگیری افزایش مییابد. به همین دلیل باید نگران میزان این دو چربی در بدن باشید: دو منبع برای کلسترول و تری گلیسیرید وجود دارد: منابع غذایی و منابع درون زا (که در بدن تولید میشوند). چربیهای موجود در رژیم غذایی از طریق روده جذب میشوند و سپس از طریق جریان خون به کبد میروند و پردازش میشوند. یکی از کارهای اصلی کبد این است که مطمئن شود تمام بافتهای بدن شما کلسترول و تری گلیسیرید مورد نیاز خود را دریافت کرده اند. به طور کلی، حدودا هشت ساعت بعد از غذا، کبد کلسترول و تری گلیسیریدهای غذایی را از جریان خون میگیرد. در مواقعی که چربیهای رژیمی موجود نیست، کبد شما به خود چربی کلسترول و تری گلیسیرید تولید میکند. در واقع حدود ۷۵ درصد کلسترول بدن شما توسط کبد تولید میشود. سپس کبد چربی کلسترول و تری گلیسیرید را به همراه پروتئینهای خاص در بستههای ریزشکل به نام لیپوپروتئینها قرار میدهد که به گردش خون منتقل میشوند. کلسترول و تری گلیسیرید از لیپوپروتئینها خارج میشوند و در هر کجا که مورد نیاز باشد، به سلولهای بدن تحویل داده میشوند. در این میان، تری گلیسیرید اضافی – یعنی آنهایی که بلافاصله برای سوخت و انرژی لازم نیستند - برای استفادههای بعدی در سلولهای چربی ذخیره میشوند. اختلال لیپیدی چیست؟ اگر در شما اختلال لیپیدی یا دیس لیپیدمی تشخیص داده شده است، این یعنی سطح کلسترول بد شما یا لیپوپروتئین با چگالی پایین و در اصطلاح LDL و همچنین تری گلیسیرید شما بیش از حد مجاز است. همانطور که گفته شد، مقادیر بالای این دو چربی خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را بالا میبرد. برای درک اینکه اختلال لیپیدی چیست، باید در مورد چربی کلسترول بدانید. دو شکل کلسترول موجود در بدن شما یعنی لیپوپروتئین با چگالی کم و لیپوپروتئین با چگالی بالا یا HDL وجود دارد. ال دی ال یا همان کلسترول بد توسط بد از طریق غذاهای سرشار از چربی کلسترول مانند گوشت قرمز یا لبنیات جذب میشود. این چربی با سایر چربیها و مواد موجود در خون شما ترکیب شده و باعث انسداد در شریانها میگردد. انسداد در شریان ها، جریان خون را کاهش داده و باعث بروز حمله قلبی یا سکته مغزی میشود. در مقابل ال دی ال، اچ دی ال، تاثیرات محافظتی بر قلب شما دارد. اچ دی ال کلسترول مضر را از شریانها منتقل کرده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را دور میکند. در مقابل این دو نوع کلسترول، چربی تری گلیسیریدها هستند. بدن شما کالری اضافی موجود در بدن را که سوزانده نشده، تبدیل به چربی میکند. فراموش نکنید که غیر از مصرف غذاهای پرچربی مانند پنیر و شیر پرچرب، استیک و کره، چربیهای ترانس و روغنهای حیوانی، عدم ورزش، استعمال سیگار و ژنتیک، برخی شرایط پزشکی از جمله دیابت، کم کاری تیروئید، سندرم متابولیک، سندرم کوشینگ، سندرم تخمدان پلی کیستیک، بیماری کلیوی و ... سطح کلسترول بد را بالا میبرند. تشخیص دیس لیپیدمی برای بررسی میزان چربی کلسترول، پزشک شما آزمایش خون تحت عنوان پروفایل لیپید را ترتیب میدهد. این تست کلسترول ال دی ال و اچ دی ال به همراه تری گلیسیرید را بررسی میکند. قبل از این آزمایش، پزشک به احتمال زیاد از شما میخواهد که حداقل ۸ تا ۱۲ ساعت از خوردن و آشامیدن مایعات خودداری کنید. کلسترول تام شما نباید بیشتر از ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد. شما باید از پزشکتان یاد بگیرید که طور نتایج پروفایل لیپید را تفسیر کنید. انجمن قلب آمریکا تصویه میکند که سطح چربی تری گلیسیرید ناشتا در هر فرد باید کمتر از ۱۵۰ میلی گرم در دسی لیتر و یا در حالت غیر ناشتا در یک فرد سالم باید کمتر از ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد.